NIE NAM, PANIE, NIE NAM, LECZ TWEMU IMIENIU DAJ CHWAŁĘ ZA TWOJĄ ŁASKAWOŚĆ I WIERNOŚĆ (Ps 115,1)

niedziela, 7 stycznia 2018

Chrzest Pański

A z nieba odezwał się głos: "Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie".
(Mk 1, 11)

Chrzest Pański, ikona współczesna
(Fot. za: liturgia.wiara.pl)

Ikona Chrztu Pańskiego jest jedną z najpowszechniej tworzonych. Urzeka uporządkowaną formą i zwraca uwagę prostotą przesłania, które głosi - oto wcielony Bóg z pokorą poddaje się rytuałowi symbolicznego oczyszczenia, którego przecież nie potrzebuje. To wyraz miłości i szacunku wobec każdego człowieka.

Jednocześnie ikona ta jest miejscem objawienia Boga w Jego Trzech Osobach: Ojca, którego symbolizuje ciemny półokrąg z promieniami widoczny u góry obrazu, Ducha Świętego w postaci gołębicy i Jezusa Chrystusa - wcielonego Bożego Syna.

Aniołowie towarzyszący obrzędowi chylą się w pokłonie, trzymając dłonie okryte szatami na znak najgłębszego szacunku wobec objawionej chwały Boga.
Św. Jan Chrzciciel chrzcząc Jezusa, jednocześnie zwraca się ku Bogu w geście modlitwy.
W lewym dolnym rogu ikony widzimy krzew, w którego gałęzie wplątany jest topór - znak męczeńskiej śmierci Jana Prodromosa (Poprzednika).


Tekst: Basia Smal

sobota, 6 stycznia 2018

Uroczystość Objawienia Pańskiego

Gdy zaś Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: "Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon". (Mt 2, 1-2)

Trzej magowie u Jezusa, mozaika z V w., Bazylika Matki Bożej Większej, Rzym
(Fot. za: polskieradio.pl)

W ikonografii scena, zwyczajowo nazywana pokłonem Trzech Króli, wyodrębniona jest z ikony Bożego Narodzenia, której stanowi integralną część:

Boże Narodzenie, ikona współczesna autorstwa Elżbiety Jackowskiej-Kurek
(Fot. Anna Żurawska)

Chwała Boża, objawiona w Betlejem w momencie narodzenia Zbawiciela, mocno i głęboko porusza ludzkie serca. Budzi radość, nadzieję i wdzięczność.
Ów pokłon - pasterzy i mędrców ze Wschodu - przywodzi na myśl słowa powtarzane w czasie wędrowania Drogą Krzyżową: "Kłaniamy Ci się Panie Jezu Chryste i błogosławimy Tobie...".
Nie byłoby zbawczej męki Chrystusa na krzyżu, a potem Jego chwalebnego zmartwychwstania bez Jego przyjścia na świat w betlejemskiej stajence.

"Chwała Bogu na wysokościach,
a na ziemi pokój
ludziom Jego upodobania".
(Łk 2, 14)


Tekst: Basia Smal

poniedziałek, 1 stycznia 2018

Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki

Matka Boska Śnieżna (Salus Populi Romani)
(Fot. za: pl.m.wikipedia.org)

1 stycznia Kościół obchodzi uroczystość Maryi jako Matki Boga (z gr. Theotokos).
Dzień ten podkreśla szczególny przywilej Maryi, jakim jest Jej Boskie macierzyństwo. Zapowiedź tego przywileju znajdujemy w Starym Testamencie, np. Rdz 3, 15 czy Mi 5, 1-2 oraz Iz 7, 14.

Sobór w Efezie w 431 r. podjął ten temat jako odpowiedź na nestorianizm (ówczesny patriarcha Konstantynopola, Nestoriusz twierdził, iż Jezus Chrystus miał dwie natury i dwie osoby: boską i ludzką, więc Maryja może być nazwana jedynie Matką Jezusa-Człowieka).
Sobór efeski odrzucił i potępił tę naukę, uznając jedną Osobę Jezusa, której własnością są dwie natury: Boska i ludzka. Maryja jest Matką Osoby Jezusa Chrystusa (w Jego ludzkiej naturze), można więc Ją określać mianem Matki Boga, Bogarodzicy.

Do liturgii Kościoła święto Bożej Rodzicielki wprowadził papież Pius XI 11 października 1931 roku na pamiątkę 1500. rocznicy soboru w Efezie. Reforma liturgiczna w 1969 roku podniosła święto do rangi uroczystości, jednocześnie przenosząc je na 1 stycznia.

Prezentowana dzisiaj ikona to wizerunek zwany Salus Populi Romani (Wybawicielka Ludu Rzymskiego) lub Matka Boska Śnieżna, który to wizerunek znajduje się w Bazylice Santa Maria Maggiore w Rzymie (rozbudowanej przez papieża Sykstusa III jako wotum upamiętniające ogłoszenie przez sobór w Efezie w 431 r. dogmatu Theotokos).

Bizantyjska ikona zwraca uwagę dwoma ciekawymi szczegółami: pierścieniem na palcu Maryi i trzymaną w drugiej dłoni chusteczką. Oba symbole to oznaki wysokiej godności, jakie nosiły damy na dworze bizantyjskiego cesarza. W ten sposób podkreślone jest wyjątkowe znaczenie Maryi - Matki Boga (podobną chusteczkę w dłoni Maryi, ubranej w bogate szaty, można ujrzeć na fresku z chrześcijańskiej świątyni w Faras, prezentowanym na stałej wystawie Muzeum Narodowego w Warszawie).


Oprac. tekstu (za: brewiarz.pl): Basia Smal 

niedziela, 31 grudnia 2017

Święto Świętej Rodziny

Św. Rodzina, ikona współczesna autorstwa Magdy Dylewskiej
(Fot. za: serwisy.umcs.lublin.pl)

Ikona Świętej Rodziny przedstawia trzy postaci: Jezusa, Jego Matkę i św. Józefa.

Każda ikona jest Chrystocentryczna. Każda jest opowieścią o Bogu, obrazem Boga, teologią w obrazie. 
Psychologiczny aspekt przedstawienia, chociaż niewątpliwie w pewnym stopniu obecny (choćby z tego powodu, iż ikonę tworzy i odbiera człowiek) nie może wysuwać się na pierwszy plan.

Postać Maryi i Jezusa na prezentowanej ikonie, mówi przede wszystkim o relazji Boga i człowieka, Boga i Kościoła, którego przedstawicielem jest Maryja, co nie oznacza, iż nie zauważa czułej bliskości matki i dziecka.
Gest widocznej dłoni św. Józefa to gest modlitwy wstawienniczej skierowanej do Jezusa.
Druga dłoń Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny jest okryta szatą na znak najgłębszego szacunku wobec wcielonego Boga.


Tekst: Basia Smal 

środa, 27 grudnia 2017

Św. Jan Apostoł i Ewangelista

Św. Jan Teolog, Rosja XVII w.

Dzisiaj święto św. Jana Apostoła i Ewangelisty.

Apostoła Jana, zwanego w Kościele Wschodnim Janem Teologiem, tak na kartach Ewangelii, jak i w ikonografii spotykamy wielokrotnie.
To autor Ewangelii, trzech listów i Apokalipsy.

Jest obecny m. in. na ikonie Przemienienia, Ukrzyżowania (z dłonią przyłożoną do policzka - gestem smutku i współcierpienia), Ostatniej Wieczerzy, Pięćdziesiątnicy, Wniebowstąpienia Chrystusa. Bywa też przedstawiany sam, czasem jako młodzieniec, ale częściej jako starzec z długą brodą i wysokim czołem, z księgą Ewangelii w dłoni, czasem z orłem - jego zwierzęciem symbolicznym, czasem w towarzystwie anioła.

Na prezentowanej dzisiaj ikonie zwraca uwagę gest dłoni zbliżonej do ust. To nie tyle nakaz milczenia, ile symbol kontemplacji - zamilknięcia, wyciszenia tego rodzaju, by móc usłyszeć głos Boga.
Zbliżenie kciuka do końców pozostałych palców to gest hezychazmu - nurtu mistycznego Kościołów Wschodnich (hesychia - z gr. wyciszenie), dążącego do wewnętrznego pokoju - pokoju serca zasłuchanego w Boga i nieprzerwanie oddającego Mu cześć.


Tekst: Basia Smal
Fot. za: Ikony. Fakty i legendy, K. Onasch i A. Schnieper, Wyd. Arkady, Warszawa 2013

niedziela, 24 grudnia 2017

W wigilię Bożego Narodzenia czekamy na Pana

Boże Narodzenie, ikona współczesna
(Fot. za: gosc.pl)

Czwarta niedziela Adwentu - wigilia Bożego Narodzenia.

Kochani, drodzy Goście, Przyjaciele, Sympatycy!
Dzielimy się z Wami radością Bożego Narodzenia i życzymy, by Nowonarodzony przyniósł Wam dobro, pokój i miłość.
Niech Jego przyjście zamieni w niebo nasze serca.
Niech Jego miłość zapełni i opromieni świat.
Niech Jego obecność da o sobie znać w życiu każdego człowieka.

Błogosławionych świąt Bożego Narodzenia!


Tekst: Basia Smal

niedziela, 17 grudnia 2017

Niedziela Gaudete - z radością czekamy na Pana

Dziś trzecia niedziela Adwentu, zwana niedzielą Gaudete, niedzielą radości.
Pan jest blisko. Jeszcze chwila i Go ujrzymy. Wypatrujemy Go z radością.

Z tej okazji prezentujemy ikonę, która w Kościele Zachodnim jest niemal nieznana, a we Wschodnich Kościołach pisana jest rzadko. Jednak warto się przy niej zatrzymać, gdyż jest pełna głębi i ukrytych znaczeń. Jest ikoną symboliczną, zapowiadającą wcielenie Chrystusa, ilustracją słów Izajasza:
Oto mój Sługa, którego podtrzymuję, Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo. Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze (Iz 42, 1-2)

Chrystus Święta Cisza, ikona współczesna
(Fot. za: parafiazbawiciela.org)

Skrzydła u ramion to symbol Bożej mocy i posłannictwa z misją od Boga. Gest rąk oznacza wsłuchanie w Boga - posłuszeństwo woli Bożej. W nimb wpisane są dwa romby w dwóch kolorach. Czerwony oznacza bóstwo Chrystusa, zielony - niedostępność Boga dla ludzkiego poznania. Inna interpretacja wskazuje na dwie natury Chrystusa - boską i ludzką.
Łagodne, delikatne, młodzieńcze rysy twarzy przyciągają ciepłem i miłością.


Tekst: Basia Smal

sobota, 16 grudnia 2017

Msza św. w intencji Drogi do Piękna


15 grudnia o godzinie 18 w kaplicy domu zakonnego księży michalitów została odprawiona Msza św. w intencji naszej wspólnoty ikonograficznej.


Gromadząc się wokół ołtarza Słowa i ołtarza Eucharystycznego dajemy wyraz naszej wiary, świadczymy o tym, iż pisanie ikon jest służbą na chwałę Boga i ku pożytkowi ludzi. 


"Dasz światło życia idącym za Tobą" (por. J 8,12) usłyszeliśmy w psalmie responsoryjnym. 
Oby te słowa stały się naszym drogowskazem. Obyśmy nigdy nie zapomnieli iść za Panem drogą, którą On nam wyznacza. Oby zapłonęło w nas Jego światło.


Po Mszy św. członkowie wspólnoty, korzystając z okazji spotkania, podzielili się opłatkiem i złożyli sobie życzenia świąteczne.

Dziękując dobremu Bogu za dar Jego Słowa i Jego Ciała, dziękujemy także sobie za dar wspólnej modlitwy.


Tekst: Basia Smal
Fot.: Hanna Charzyńska

niedziela, 10 grudnia 2017

Z Janem Chrzcicielem czekamy na Pana

Św. Jan Chrzciciel "Anioł Pustyni", Rosja, XVII w.
(Fot. za: 05varvara.wordpress.com)

Jak jest napisane u proroka Izajasza:
Oto Ja posyłam wysłańca mego
przed Tobą;
on przygotuje drogę Twoją.
Głos wołającego na pustyni:
Przygotujcie drogę Panu,
Dla Niego prostujcie ścieżki!
Wystąpił Jan Chrzciciel na pustyni i głosił chrzest nawrócenia na odpuszczenie grzechów.
(Mk 1, 2-4)

W drugą niedzielę Adwentu liturgia Kościoła przywołuje postać św. Jana Chrzciciela - Bożego posłańca z misją przygotowania drogi dla Pana.

Ikona Jana Chrzciciela - Anioła Pustyni, znana jedynie Kościołom Wschodnim, jest niezwykle wymowna, pełna treści.
Skrzydła u ramion to w ikonografii symbol Bożej mocy, ale interpretuje się je także jako wyraz posłannictwa (stąd też na ikonach uskrzydlone anioły oraz ikony Chrystusa ze skrzydłami u ramion, jako pełnego Bożej mocy i Tego, który jest posłany z misją zbawienia).
W prezentowanej ikonie Jan Chrzciciel trzyma w dłoni poteiron - liturgiczny kielich z ciałem Chrystusa wewnątrz.
Cienki krzyż w dłoni świętego to symbol męczeńskiej śmierci, występujący na wielu ikonach świętych męczenników.


Tekst: Basia Smal

sobota, 9 grudnia 2017

Msza św. i spotkanie opłatkowe

15 grudnia (piątek) o godz. 18 w kaplicy domu zakonnego księży michalitów (ul. Ks. B. Markiewicza 1) zostanie odprawiona Msza św. w intencji wspólnoty Droga do Piękna.

Po Mszy św. odbędzie się spotkanie opłatkowe.

Uczestnicy warsztatów pisania ikon spotykają się na furcie domu zakonnego 15 minut przed rozpoczęciem Eucharystii.

ZAPRASZAMY!

piątek, 8 grudnia 2017

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Spotkanie przy Złotej Bramie, ikona współczesna
(Fot. za: benedyktyni.pl)

Niepokalane Poczęcie Maryi jest dogmatem wiary. 8 grudnia 1854 r. bullą Ineffabilis Deus ogłosił go papież Pius IX:

"Ogłaszamy, orzekamy i określamy, że nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swego poczęcia - mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmocnego Boga, mocą przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego - została zachowana nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć." (za: brewiarz.pl)

Użyte w tekście słowo "nietknięta" oznacza to samo, co "niepokalana" (pokalać to ubrudzić), czyli "niezabrudzona" przez grzech (od początku swego istnienia).

W ikonografii o wydarzeniu tym opowiada ikona Spotkanie przy Złotej Bramie, na której widzimy św. Joachima i św. Annę - rodziców Niepokalanej.
Legendy, chcąc podkreślić niezwykłość wydarzenia jedynego w swoim rodzaju, mówią iż właśnie moment pocałunku rodziców Maryi w trakcie ich spotkania przy Złotej Bramie w Jerozolimie stał się momentem Jej poczęcia.

Każda ikona jest opowieścią o Bogu. Także ta. Mówi o Jego działaniu w życiu człowieka, o Jego łasce i wszechmocy, o tym, iż "Dla Boga bowiem nie ma nic niemożliwego" (Łk 1, 37).


Tekst: Basia Smal